Więzadło krzyżowe tylne kolana (PCL)

Więzadło krzyżowe tylne (PCL) jest jednym z głównych stabilizatorów stawu kolanowego. Biegnie od kłykcia przyśrodkowego kości udowej do pola międzykłykciowego tylnego kości piszczelowej. Jego długość wynosi około 4cm. Więzadła krzyżowe ulegają skrzyżowaniu wewnątrz stawu, skąd pochodzi ich nazwa. PCL w 90% kontroluje tylne wysunięcie piszczeli w stosunku do kości udowej. Za kolejne 10% odpowiadają więzadła poboczne oraz struktury kompleksu tylno- bocznego.

PCL składa się z dwóch pęczków: silniejszego przednio-bocznego i słabszego tylno-przyśrodkowego. Dzięki szerokiemu polu przyczepu, więzadło to jest ponad 2 razy silniejsze od więzadła krzyżowego przedniego (ACL) i więzadeł pobocznych.

Uszkodzenie PCL

Pomimo, że PCL jest jednym z głównych stabilizatorów stawu kolanowego, niewiele prac naukowych opisuje jego uszkodzenie. Wynika to z niewysokiego wskaźnika uszkodzeń tego więzadła, trudności diagnostycznych i często braku wyraźnej dysfunkcji kolana w przypadku niewydolności tego więzadła. Do uszkodzenia najczęściej dochodzi na drodze urazu, co w szczególności zauważamy w sportach kontaktowych (np. sportach walki). Uszkodzenia, do których dochodzi podczas kopnięcia lub innej siły działającej z zewnątrz, zazwyczaj są dużo cięższe. Do urazu może dojść także w przypadku upadku na zgięte kolano, nadmiernego przeprostu kolana lub w sytuacji nadmiernej rotacji zewnętrznej połączonej z siłą tylno-przyśrodkową działającą na staw. Uszkodzenia na drodze skręcenia kolana najczęściej są łagodniejsze. Zazwyczaj nie powodują całkowitego przerwania więzadła, a leczenie polega na działaniach zachowawczych.

Uszkodzenie PCL powoduje niestabilność tylną stawu kolanowego, czyli nadmierne przemieszczanie piszczeli w kierunku tylnym względem kości udowej. Izolowany uraz tego więzadła występuje rzadko i zazwyczaj współistnieje z innymi uszkodzeniami. Niewydolność PCL, szczególnie w początkowym etapie, często jest niezauważana przez pacjentów. Wynika to z dużo rzadszych epizodów uciekania kolana, niż jak ma to miejsce w przypadku uszkodzeń ACL. Po kilku latach niewydolności więzadła często dochodzi do artrozy (choroby zwyrodnieniowej) stawu rzepkowo-udowego. W przypadku niewydolności PCL rzepka zaczyna przeciwdziałać tylnemu przemieszczeniu piszczeli, co po kilku latach najczęściej doprowadza do przewlekłego bólu przyśrodkowego i przedniego przedziału kolana.