Spis treści:

Masaż jest metodą wywodzącą się ze starożytności, polegającą na ręcznym opracowaniu tkanek. Natomiast terapia powięziowa stała się popularna w ostatnich latach za sprawą najnowszych doniesień naukowych studiujących strukturę, właściwości oraz funkcję tkanki łącznej, z której powieź jest zbudowana.
Powięź okala nasze mięśnie, tworzy ścięgna, więzadła, skórę, a inne narządy naszego ciała. W zależności od miejsca występowania posiada różne właściwości mechaniczne, takie jak twardość czy elastyczność. W modelu tensegracyjnym powięź jest swoistym łącznikiem łącznotkankowym elementów kostnych ciągnącym się w całym organizmie spajając poszczególne elementy za sobą.
Dzięki obecności zakończeń nerwowych, receptorów bólowych, a także receptorów czucia głębokiego zaburzenia napięcia czy przesuwalności powięzi mogą powodować ból, ograniczenie zakresu ruchomości stawów, czy zaburzenia koordynacji ruchów, zaburzając pracę układu stomatognatycznego.

Korzyści z zastosowania masażu i terapii powięziowej twarzy.

Masaż oraz techniki powięziowe twarzy są nakierowane bezpośrednio na tkanki miękkie, czyli skórę, mięśnie, ścięgna, torebki stawowe, ale także na dysk stawowy. Zatem poprawa ukrwienia, odżywienia, elastyczności czy przesuwalności wyżej wymienionych tkanek jest pierwszą reakcją. Jednocześnie dochodzi o normalizacji napięcia mięśniowego poprzez stymulację gęstej sieci zakończeń nerwowych w obrębie twarzy, głowy czy szyi. Zabiegi manualne wpływają kojąco na układ nerwowy wywołując reakcję miejscową, a także relaks całego ciała.
Spektrum oddziaływania masażu i technik powięziowych na narząd żucia jest szerokie. Przede wszystkim wymienia się tu:

  • wyeliminowanie, redukcja bólu w obrębie twarzy, głowy, szyi,
  • redukcja, eliminacja trzasków stawowych,
  • poprawa zakresu ruchomości stawu skroniowo-żuchwowego,
  • poprawa symetrii ruchu żuchwy,
  • poprawa ukrwienia tkanek,
  • poprawa przepływu limfy,
  • normalizacja napięcia mięśniowego w obrębie twarzy, głowy czy szyi,
  • przyspieszenie gojenia tkanek,
  • skrócenia czasu leczenia, np. po zabiegach chirurgicznych,
  • zmniejszenie kosztów leczenia,
  • zwiększenie elastyczności blizn pourazowych czy pooperacyjnych.

Na czym polega masaż i terapia powięziowa twarzy?

Terapia powięziowa twarzy wykorzystuje zjawisko strukturalnych połączeń tkanek twarzy, głowy, szyi oraz kręgosłupa szyjnego zresztą ciała, gdzie praca na jednym z tych obszarów korzystnie wpływa na pozostałe. Manualny ucisk mięśni, odkształcanie skóry czy rozcieranie ścięgien lub torebek stawowych prowadzi do ich przekrwienia i w konsekwencji rozluźnienia poprawiając funkcję całego układu. Techniki uciskowe głowy czy praca na czepcu ścięgnistym silnie bodźcuje układ nerwowy wprowadzając rozluźnienie całego ciele.

Masaż i terapia powięziowa twarzy – wskazania.

Wskazania do masażu i terapii powięziowej w obrębie twarzy stanowią:

  • ból lub sztywność mięśni żucia,
  • trzaski, klikanie, przeskakiwanie podczas ruchu żuchwy,
  • blokowanie żuchwy,
  • ograniczenie zakresu ruchomości żuchwy,
  • asymetrię toru ruchu żuchwy,
  • ból stawu skroniowo-żuchwowego,
  • leczenie ortodontyczne – przygotowanie przed założeniem oraz podczas stosowania aparatu (stałego lub ruchomego), a także szyn zgryzowych – relaksacyjnych, repozycyjnych czy stabilizujących,
  • leczenie protetyczne,
  • leczenie chirurgiczne – stan po ekstrakcji zęba, stan po wszczepieniu implantu, chirurgiczne rozszerzenie szczęki (SARPE – hyrax, TPD – dystraktor), operacje ortognatyczne (jedno- czy dwuszczękowe),
  • stan po urazie (złamania, zwichnięcia) szczęki, żuchwy czy innych kości twarzoczaszki,
  • zaburzenia czucia twarzy po zabiegach operacyjnych,
  • stan po leczeniu radioterapeutycznym w obrębie głowy i szyi (włóknienie i utrata elastyczności tkanki powoduje ograniczenie ruchomości żuchwy – szczękościsk),
  • dysfunkcja stawów skroniowo-żuchwowych,
  • zaburzenia mowy wynikające z dysfunkcji narządu żucia (np. po udarze mózgu),
  • skroniowe, potyliczne czy napięciowe bóle głowy,
  • blizny pooperacyjne po zabiegach w okolicy głowy, szyi i kręgosłupa szyjnego,
  • zaburzenia mięśniowo-powięziowe w obrębie głowy, szyi i kręgosłupa szyjnego.

Techniki terapii manualnej stosujemy również u pacjentów prezentujących najczęściej występującą parafunkcję układu stomatognatycznego, czyli bruksizm, który objawia się zaciskaniem i/lub zgrzytaniem zębów.

Masaż i terapia powięziowa twarzy – przeciwwskazania.

Zarówno masaż, jak i techniki powięziowe stosowane w obrębie głowy i szyi są bezpieczne. Przeciwwskazania do ich stosowania stanowią ostre stany po urazach (np. złamania) czy zabiegach operacyjnych (z wyłączeniem masażu, drenażu limfatycznego, ten powinien być wprowadzony tuż po zabiegu).
Dobór technik zawsze poprzedzamy specjalistycznym wywiadem oraz badaniem manualnym i funkcjonalnym. Stosowany protokół badania pozwalają nam wychwycić wszelkie niepożądane objawy – złamania czy dysfunkcje neurologiczne. W razie wystąpienia któregoś z powyższych zlecamy konsultację z odpowiednim specjalistą.

Jak wygląda zabieg masażu i terapii powięziowej?

Wizyta u fizjoterapeuty rozpoczyna się od przeprowadzenia wywiadu oraz badania. Zgodnie z najnowszymi wytycznymi diagnostycznymi wykonujemy poszerzony wywiad wykorzystując wystandaryzowane kwestionariusze  1. wizyta, które dają szerszy obraz na temat stanu pacjenta.
Następnie fizjoterapeuta wykonuje badanie funkcjonalne polegające na pomiarach zakresów ruchomości czy symetrii ruchu żuchwy. Dalsze badanie manualne polega na ocenie objawów pochodzących ze stawów skroniowo-żuchwowych, czy mięśni żucia. Badanie palpacyjne (dotykowe) odbywa się zarówno poprzez ucisk mięśni zlokalizowanych na polikach i skroni, jak i od wewnątrz jamy ustnej.
Jeżeli pacjent posiada wcześniej wykonane badania obrazowe w ramach leczenia stomatologicznego, ortodontycznego czy chirurgicznego, teraz jest odpowiedni moment, aby fizjoterapeuta mógł się z nimi zapoznać. Należy pamiętać, że brak badań obrazowych nie jest przeciwwskazaniem do wizyty u fizjoterapeuty. Pierwszorzędnym celem badania jest wykluczenie obecności niebezpiecznych objawów, a w przypadku ich wystąpienia przekierowanie pacjenta do odpowiedniego specjalisty.
Właściwe rozpoznanie pozwala wytłumaczyć pacjentowi szczegóły jego dolegliwości i wdrożyć odpowiednie techniki manualne oraz przekazać wskazówki do samodzielnej pracy w domu.
Ogólny schemat fizjoterapii jest następujący – w stanach ostrych w pierwszej kolejności podejmuje się działania przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwobrzękowe poprzez zastosowanie odpowiednich technik mięśniowo-powięziowych, drenażu limfatycznego czy trakcji.
Następnie, po ustabilizowaniu stanu pacjenta w kontekście bólu poszukujemy pierwotnej przyczyny powstania objawów, aby móc je wyeliminować w procesie terapii. Przykładem może być manualna repozycja dysku stawowego, który w przypadku zablokowania, stanowi mechaniczną blokadę stawu skroniowo-żuchwowego. Odblokowanie dysku spowoduje zmniejszenie bólu oraz przywrócenie zakresu ruchomości, a także symetrii ruchu żuchwy.
Następnie wprowadzane są techniki eliminujące prezentowane objawy, np. mobilizację stawu, tj. rozciąganie torebki stawowej w przypadku ograniczenia ruchomości. Głównym celem wspomnianych technik jest poprawa struktury przez co poprawia się również funkcja narządu żucia. W ostatniej fazie fizjoterapii poszukujemy czynników przeciążających narząd żucia (np. nieprawidłowego ustawienia głowy czy obecności parafunkcji) i dążymy do ich eliminacji w ramach profilaktyki nawrotów objawów.
Na każdym etapie edukujemy pacjenta oraz pokazujemy jakie ćwiczenia powinien wykonywać samodzielnie w ramach autoterapii w celu przedłużenia efektów fizjoterapii.

Optymalna ilość zabiegów masażu i terapii powięziowej twarzy.

Ilość zabiegów u fizjoterapeuty zależy od stanu klinicznego pacjenta. Inna jest terapia w stanie ostrym, np. w przypadku zablokowania stawu skroniowo-żuchwowego, a inna w stanach przewlekłych takich jak podwyższone napięcie mięśniowe, trzaski stawowe, czy bruksizm. W Fizjoklinice rozkładamy czas terapii na etapy, które są omawiane i uzgadniane z pacjentem na pierwszej wizycie. Na zakończenie każdego z etapów dokonujemy kontroli postępów poprzez ocenę objawów, zarówno przy pomocy obiektywnych pomiarów, wystandaryzowanych kwestionariuszy, jak i subiektywnych odczuć pacjenta. Zachęcamy pacjentów do czynnego udziału w procesie fizjoterapii, gdyż uważamy, że partnerskie relacje przyspieszają proces leczenia.

Masaż i terapia powięziowa twarzy - skutki uboczne.

Techniki manualne wykorzystywane w masażu czy terapii powięziowej są bardzo bezpieczne, a co za tym idzie ryzyko wystąpienia skutków ubocznych jest niskie. Dobra komunikacja oparta na nawiązanej relacji z pacjentami pozwala nam być w ciągłym kontakcie i modyfikować leczenie zależenie od odczuć i reakcji. Uważamy, że taki model współpracy poprawia poczucie bezpieczeństwa pacjenta, pozytywnie wpływając na terapię.

FIZJOTERAPIA, OSTEOPATIA, TRENING, LECZENIE BÓLU - BLOG

Artykuły | Wskazówki | Porady | Video